Hầu hết mọi người đều nói rằng họ muốn đọc nhiều hơn. Nhưng số người thực sự làm được lại ít hơn nhiều, không phải vì họ thiếu mong muốn, mà vì họ chưa bao giờ dành ra một khoảng thời gian cố định đáng tin cậy cho việc đó. Buổi tối bị nuốt trọn bởi sự mệt mỏi và màn hình điện thoại. Giờ nghỉ trưa thì biến mất. Khoảng thời gian duy nhất thường sống sót qua một ngày bận rộn chính là buổi sáng, và đó chính xác là lý do vì sao thói quen đọc sách buổi sáng là một trong những thói quen đọc bền vững nhất mà bạn có thể xây dựng.
Dưới đây là cách thiết lập thói quen đó, vì sao thời điểm lại quan trọng, và cách lồng ghép vài phút luyện đọc nhanh để bạn vừa đọc nhanh hơn vừa duy trì được sự đều đặn.
Vì sao buổi sáng lại hiệu quả
Buổi sáng có một lợi thế mang tính nền tảng so với mọi thời điểm khác trong ngày: chưa có mấy chuyện trục trặc xảy ra. Bạn chưa tích tụ một đống việc bị gián đoạn, tin nhắn chưa trả lời, hay sự kiệt sức vì phải ra quyết định. Sự bình yên tương đối đó giúp bạn dễ bảo vệ một khoảng thời gian nhỏ hơn.
Có vài lý do cụ thể khiến khoảng thời gian buổi sáng dễ gắn bó lâu dài:
- Ý chí chưa bị bào mòn. Vào đầu ngày, trước khi hàng chục lựa chọn nhỏ nhặt kịp làm bạn mệt mỏi, bạn sẽ dễ ngồi xuống và tập trung hơn.
- Ít việc tranh giành thời gian hơn. Phần lớn các cuộc họp, việc vặt và kế hoạch gặp gỡ đều diễn ra muộn hơn. Một khung đọc sách lúc 6h45 sáng hiếm khi va vào việc gì.
- Nó bám vào một thói quen sẵn có. Sáng nào bạn cũng đã thức dậy, pha cà phê, hay ăn sáng rồi. Gắn việc đọc vào một trong những hành động đó tạo cho nó một dấu hiệu khởi động tự nhiên.
- Bạn bắt đầu ngày mới bằng một chiến thắng nhỏ. Hoàn thành một việc có chủ đích trước khi những áp lực trong ngày ập đến sẽ tạo ra đà mà bạn có thể mang theo suốt cả ngày.
Chẳng có điều nào trong số này đòi hỏi bạn phải trở thành “người dậy lúc 5 giờ sáng”. Điều quan trọng là sự đều đặn, không phải sự cực đoan. Một thói quen bạn có thể lặp lại lúc 7h30 vẫn hơn hẳn một cú thức dậy hùng dũng lúc 5h00 mà bạn bỏ cuộc chỉ sau một tuần.
Bắt đầu nhỏ đến mức phi lý
Sai lầm phổ biến nhất là bắt đầu quá lớn. Người ta cam kết đọc 30 phút, bỏ lỡ hai ngày, cảm thấy mình thất bại, rồi từ bỏ. Cách chữa là thu nhỏ cam kết đến mức gần như không thể thất bại.
Hãy bắt đầu với năm phút hoặc một trang duy nhất. Đó không phải là bản tạm thời chờ có một thói quen “thực sự” sau này; nó chính là thói quen. Mục tiêu trong vài tuần đầu không phải là số lượng, mà là việc xuất hiện đều đặn. Một khi thói quen đã trở thành phản xạ, thời lượng sẽ tự tăng lên, bởi năm phút với một cuốn sách hấp dẫn thường sẽ kéo dài thành mười phút.
Một cấu trúc đơn giản để làm theo:
- Chọn một dấu hiệu khởi động cố định. “Sau khi rót cà phê, tôi đọc sách.” Gắn thói quen mới vào một thói quen sẵn có đáng tin cậy hơn nhiều so với “sáng nào đó tôi sẽ đọc”.
- Chuẩn bị từ tối hôm trước. Để cuốn sách (hoặc ứng dụng) ở nơi bạn sẽ nhìn thấy. Sự cản trở là kẻ thù của thói quen; một cuốn sách để mở sẵn trên bàn bếp sẽ được đọc.
- Hạ thấp tiêu chuẩn vào những ngày khó khăn. Ngủ không ngon? Đọc một trang thôi. Chuỗi ngày đều đặn quan trọng hơn số trang đọc được, bởi bỏ hẳn một buổi mới là thứ phá vỡ thói quen.
- Ghi lại tiến độ. Một chuỗi ngày nhìn thấy được, dù chỉ là một hàng dấu tích trên giấy, sẽ mang lại cho não bộ một phần thưởng nhỏ vì sự đều đặn.
Nếu bạn muốn hiểu vì sao những nỗ lực nhỏ, lặp đi lặp lại lại vượt trội hơn những cú bứt phá lớn thỉnh thoảng, hướng dẫn của chúng tôi về cách đọc nhanh hơn sẽ phân tích chi tiết hơn logic tích lũy này.
Chọn đúng tài liệu
Việc đọc buổi sáng hiệu quả nhất khi tài liệu cuốn bạn vào chứ không phải bắt bạn gồng mình đọc. Nếu thứ duy nhất bạn đọc là một cuốn cẩm nang kỹ thuật khô khan, thói quen sẽ giống như một việc nặng nhọc và sụp đổ.
Hãy pha trộn thêm thứ gì đó bạn thực sự muốn đọc: sách phi hư cấu kể chuyện, tiểu luận, tiểu thuyết, những bài báo phóng sự dài. Bạn luôn có thể bổ sung tài liệu nặng đô hơn khi thói quen đã vững. Ở giai đoạn đầu, đà quan trọng hơn giá trị nội dung.
Dù vậy, buổi sáng cũng là thời điểm tốt cho việc đọc đòi hỏi tập trung và nỗ lực, chính vì lúc đó sự chú ý của bạn còn tươi mới. Một khi thói quen năm phút đã ổn định, khung giờ buổi sáng trở thành mảnh đất quý giá dành cho những nội dung thực sự đòi hỏi sự tập trung.
Kết hợp với luyện đọc nhanh
Thói quen buổi sáng là khuôn khổ lý tưởng cho việc luyện tập có chủ đích, bởi nó ngắn, có thể lặp lại, và diễn ra khi bạn còn tỉnh táo. Đây chính là lúc vài phút luyện tập có bài bản phát huy hiệu quả.
Nói thẳng thắn thì: đọc nhanh không phải phép màu. Những lời tuyên bố đọc 10.000 từ mỗi phút là chuyện nhảm nhí; ở tốc độ đó bạn đang lướt qua chứ không phải đọc, và khả năng hiểu tụt dốc thảm hại. Người lớn trung bình đọc khoảng 200 đến 300 từ mỗi phút. Với việc luyện tập đều đặn, tiến tới ngưỡng 400 đến 600 WPM trong khi vẫn giữ được khả năng hiểu vững vàng là một mục tiêu thực tế, có cơ sở khoa học. Sự tiến bộ đó không đến từ một buổi luyện duy nhất. Nó đến từ những lượt tập ngắn, đều đặn, mà đó chính xác là thứ một thói quen buổi sáng mang lại.
Một cách chia thực tế cho một khung 10 phút buổi sáng:
| Thời gian | Hoạt động | Mục đích |
|---|---|---|
| 2 phút | Bài khởi động | Mở rộng tầm nhìn và khởi động sự tập trung |
| 5 phút | Đọc tập trung | Áp dụng kỹ thuật vào tài liệu thật |
| 3 phút | Kiểm tra khả năng hiểu | Xác nhận bạn thực sự tiếp thu được |
Vài kỹ thuật phù hợp gọn gàng với một buổi tập ngắn buổi sáng:
- Bài tập RSVP. Trình chiếu hình ảnh nối tiếp nhanh (RSVP) hiển thị từng từ một với tốc độ định sẵn, rèn cho bạn đọc mà mắt không bị đảo ngược về sau. Đây là cách có kiểm soát để đẩy tốc độ của bạn lên.
- Bảng Schulte. Bảng Schulte là một lưới các con số xáo trộn mà bạn quét theo thứ tự. Một hai phút với nó sẽ mở rộng tầm nhìn tri giác để bạn thu nạp được nhiều hơn trong mỗi cái liếc mắt.
- Nhận thức về đọc thầm trong đầu. Hầu hết chúng ta đều thầm “đọc thành tiếng” từng chữ trong đầu. Nhẹ nhàng giảm bớt việc đọc thầm trong đầu với tài liệu dễ sẽ nâng trần tốc độ của bạn mà không làm giảm khả năng hiểu.
Acceleread đóng gói những kỹ thuật này thành các bài tập ngắn, được trò chơi hóa, thiết kế để vừa vặn với đúng loại khung giờ như thế này, nên một buổi tập buổi sáng cảm giác giống một trò chơi nhanh gọn hơn là bài tập về nhà. Kết hợp một vài bài tập với việc đọc thật nghĩa là bạn không chỉ đang xây dựng thói quen, mà còn đang đều đặn nâng trần tốc độ của mình ngay trong lúc đó.
Bảo vệ thói quen
Một khi thói quen đọc sách buổi sáng đã đi vào guồng, mối đe dọa chính là sự xói mòn dần. Vài rào chắn sau sẽ giúp ích:
- Để điện thoại xa tầm với. Nếu bạn đọc trên thiết bị, hãy đặt nó ở chế độ chống lại sức hút của email và các bảng tin. Nếu bạn đọc trên giấy thì càng tốt.
- Đừng chồng chất quá nhiều thứ cùng lúc. Nhồi cả thiền, viết nhật ký, tập thể dục và đọc sách vào cùng một buổi sáng là công thức để bỏ hết tất cả. Hãy neo từng thói quen một.
- Tha thứ cho một ngày lỡ quên. Lỡ một lần là tai nạn; lỡ hai lần là bắt đầu một thói quen mới (tệ hơn). Cứ quay lại vào sáng hôm sau mà không cần làm lớn chuyện.
Thước đo của một thói quen tốt không phải là nó trông ấn tượng đến đâu vào ngày đầu tiên. Nó là liệu ba tháng sau bạn có còn duy trì nó hay không. Nhỏ bé, nhàm chán và có thể lặp lại mới là thứ chiến thắng.
Bắt đầu từ đâu
Chọn dấu hiệu khởi động của bạn, để cuốn sách ra ngoài từ tối nay, và đọc một trang vào sáng mai. Đó là toàn bộ sự khởi đầu. Lồng thêm một vài bài tập ngắn khi thói quen đã thành phản xạ, và để tốc độ đến một cách từ từ.
Nếu bạn muốn có một mốc cơ sở trước khi bắt đầu, hãy làm bài kiểm tra tốc độ đọc miễn phí của chúng tôi. Nó đo tốc độ từ mỗi phút và khả năng hiểu hiện tại của bạn chỉ trong vài phút, để một tháng sau bạn có thể thấy rõ việc luyện tập buổi sáng đã tạo ra bao nhiêu khác biệt.
