ถ้าอ่านประโยคยาวแล้วติด ให้หาใจความหลักก่อน แล้วใส่เงื่อนไข ข้อยกเว้น หรือความขัดแย้งที่เปลี่ยนความหมายกลับเข้าไป ลองเขียนใหม่ด้วยภาษาง่าย ๆ แล้วตรวจว่าประโยคใหม่ยังนำไปสู่ข้อสรุปเดิมหรือไม่ เริ่มจากประโยคเดียวในตำรา รายงาน หรือบทความวิชาการก็ได้
แยกประโยคยากออกเป็นส่วน ๆ
- หาใจความหลัก ถามว่าเกิดอะไรขึ้น เคยเกิดอะไรขึ้น หรืออาจเกิดอะไรขึ้น และเกี่ยวกับใครหรือสิ่งใด
- ทำเครื่องหมายคำเชื่อม คำอย่าง แม้ว่า ก็ต่อเมื่อ และ เว้นแต่ บอกว่าข้อความส่วนต่าง ๆ ขัดแย้งกันหรือมีเงื่อนไข คู่มือการอ่านของมหาวิทยาลัยซิดนีย์ แนะนำให้สังเกตความสัมพันธ์แบบนี้ภายในประโยค
- เขียนใหม่แล้วตรวจสอบ แบ่งเป็นประโยคสั้นสองหรือสามประโยค แล้วตรวจต้นฉบับว่าเงื่อนไข คำปฏิเสธ และข้อจำกัดยังอยู่ครบ
ตัวอย่างจากรายงาน
แม้แบบสำรวจครั้งแรกจะได้คำตอบมากกว่า คณะกรรมการจะใช้แบบสำรวจครั้งที่สองในรายงานก็ต่อเมื่อมีคำตอบจากทั้งสองวิทยาเขต
- ใจความหลัก คณะกรรมการอาจใช้แบบสำรวจครั้งที่สองในรายงาน
- ส่วนที่ขัดกัน แบบสำรวจครั้งแรกได้คำตอบมากกว่า
- เงื่อนไข การใช้แบบสำรวจครั้งที่สองต้องมีคำตอบจากทั้งสองวิทยาเขต
เขียนให้ง่ายขึ้นได้ว่า แบบสำรวจครั้งแรกได้คำตอบมากกว่า หากคณะกรรมการใช้แบบสำรวจครั้งที่สอง แบบสำรวจนั้นต้องมีคำตอบจากทั้งสองวิทยาเขต
ลองกับอีกประโยค
แม้ร่างเอกสารจะดูเสร็จแล้ว ทีมจะส่งในวันจันทร์ก็ต่อเมื่อตรวจสอบตัวเลขเสร็จภายในวันศุกร์
ต้องทำอะไรจึงจะส่งร่างได้ในวันจันทร์? ต้องมีคนตรวจสอบตัวเลขให้เสร็จภายในวันศุกร์ ประโยคนี้ยังไม่ได้ระบุว่ามีเงื่อนไขอื่นหรือไม่ ถ้าต้องใช้รายละเอียดนี้ภายหลัง ให้จดเงื่อนไขและตำแหน่งในต้นฉบับไว้